آیا فیلمبرداری یا تصویربرداری مخفیانه از افراد جرم است؟

آیا فیلمبرداری یا تصویربرداری مخفیانه از افراد جرم است؟ هر شخصی در زندگی خود حریمی دارد که می بایست توسط سایرین محترم شمرده شود. و کسی حق ندارد بدون اجازه و رضایت فرد این حریم را بشکند.

حریم خصوصی همانطورکه از نامش پیداست. مسائل شخصی مربوط به هر فردیست که فقط با اجازه خود او می تواند در اختیار دیگران قرار بگیرد . این حریم خصوصی میتواند مربوط به حریم فیزیکی شخص باشد. یا مربوط به حریم غیر مادی او. بدن انسان و محیط اطراف او بطور عرفی ، خانه ، اتومبیل ، گوشی موبایل و… حریم شخصی محسوب می شوند.

به عنوان مثال جسم هر انسانی حریم خصوصی اوست. و چنانچه فردی بخواهد بدون رضایت به او نزدیک شده یا او را لمس کند وارد حریم خصوصی او شده و تعرض به حریم شخصی محسوب می شود. این تعرض می تواند بدون تماس فیزیکی و با فاصله از فرد انجام شود. مثل اینکه با دوربین فیلمبرداری یا موبایل از شخصی که مطلع نیست فیلمبرداری شود. و یا اینکه با هک کردن گوشی کسی به اطلاعات خصوصی او دست پیدا کرد ، در اینصورت نیز حریم خصوصی شخص مورد تعرض واقع شده است.

فیلمبرداری یا تصویربرداری مخفیانه از افراد

نقض حریم خصوصی افراد

حریم خصوصی حق هر انسانیست تاجائیکه علاوه بر اسناد بین المللی حقوق بشر ، حتی امام خمینی در فرمان ۸ ماده ای خود بر حفظ آن توسط مقامات دولتی تاکید نموده است. و یا در قانون احترام به آزادیهای مشروع و حفظ حقوق شهروندی بر عدم افشای مضمون اسناد و نامه ها و فیلم و عکسهای خانوادگی و خصوصی و غیر مرتبط با جرم و ضبط بی مورد آنها تاکید شده است. یکی از ملزومات رعایت این حق ، محفوظ ماندن صدا و تصویر افراد است .

اگر دقت کرده باشید در مکانهایی که دوربین مداربسته نصب شده است این موضوع توسط تابلوهایی در آن مکان به اطلاع افراد می رسد. و این اقدام برای حفظ حریم خصوصی افراد می باشد. چراکه طبق ماده ۴۱ منشور حقوق شهروندی کنترل صوتی و تصویری در اماکن عمومی و محل کار و… درصورتیکه خلاف قانون باشد ممنوع است.

آیا صرف تصویر برداری بصورت مخفیانه جرم است؟

به طور کلی صرف تصویر برداری مخفیانه جرم نیست و متاسفانه در حال حاضر عنوان قانونی مجزا برای جرم بودن این عمل وجود ندارد . اما بطور محدود و تحت شرایطی فیلمبرداری یا تصویربرداری مخفیانه از افراد جرم انگاری شده و برای آن مجازات های متفاوتی معین شده است .

یکی از مواردی که می توان نام برد ماده ی ۱۷ قانون جرایم رایانه ای است که طبق این ماده کسی که به وسیله ی سامانه های رایانه ای یا مخابراتی ، صوت ، تصویر و یا فیلم خصوصی یا خانوادگی یا اسرار دیگری را بدون رضایت او منتشر یا در دسترس دیگران قرار دهد مجرم محسوب می گردد.

البته این عمل مرتکب در صورتی جرم محسوب میشود. که عرفا موجب ضرر یا هتک حیثیت شخص شده باشد و این ماده صرف انتشار و یا در دسترس دیگران قراردادن تصویر یا فیلم را صرف نظر ازینکه توسط خود مرتکب تصویربرداری شده یا دیگری جرم دانسته. بنابراین برای تحقق جرم موضوع این ماده دو شرط لازم است اول نارضایتی شخص دوم ورود ضرر یا هتک حیثیت.

مجازات آیا فیلمبرداری یا تصویربرداری مخفیانه

مجازاتی که قانون گذار برای این جرم در نظر گرفته است .

حبس از نود یک روز تا دو سال یا جزای نقدی از ۵ ملیون ریال تا ۴۰ ملیون ریال یا هر دو مجازات می باشد .

حکم مجازات تهدید به انتشار عکس و فیلم خصوصی دیگران همانند انتشار آن همین مقدار مجازات را داراست.

از دیگر موارد جرم انگاری شده در این موضوع می توان به قانون نحوه ی مجازات اشخاصی که در امور سمعی بصری فعالیت غیر مجاز دارند ، اشاره کرد.

طبق بند ب ماده ۵ قانون

نحوه ی مجازات اشخاصی که در امور سمعی بصری فعالیت غیر مجاز دارند، تهیه فیلم یا عکس از محل هایی که اختصاصی بانوان بوده و آن ها فاقد پوشش مناسب باشند مانند حمام ها و استخر ها جرم می باشد . طبق این ماده هم صرف تصویر برداری یا فیلم برداری از بانوان جرم نبوده و باید شرایط اضافه بر آن موجود باشد. که آن فاقد پوشش مناسب بودن بانوان می باشد . بنابراین باید دقت شود که در آن لحظه ی فیلم برداری یا عکس برداری اگر بانوان پوشش و حجاب داشته باشند آن عمل جرم محسوب نمی شود .

اما خوشبختانه در این ماده جرم وابسته و مقید به انتشار و توزیع و تکثیر نمی باشد. و صرف فیلم برداری و عکس برداری با شرایطی که ذکر کردیم جرم محسوب می شود .

طبق بند ج ماده ۵ قانون

نحوه ی مجازات اشخاصی که در امور سمعی بصری فعالیت غیر مجاز دارند ، تهیه مخفیانه ی فیلم یا عکس مبتذل از مراسم خانوادگی دیگران جرم می باشد .

ابتدا نیاز است تا بدانیم منظور قانون گذار از کلمه ی مبتذل چه می باشد. زیرا تعریف قانونی آن با اطلاعات مردم عامه متفاوت می باشد .

در تعاریف حقوقی کلمه ی مبتذل از کلمه ی مستهجن جدا شده و معانی متفاوتی دارند و کلمه ی مبتذل در لغت به معنای پست و فرومایه و بی ارزش و دردسترس همگان است. و اصطلاحا به معنای محتوایی که متعارف نبوده و عرف آن هارا پسندیده نمی شمارد می باشد .

اما کلمه ی مستهجن به معنی نشان دادن زن و مرد عریان یا همخوابگی آنها می باشد .
در این ماده قانون گذار معنای اول را منظور داشته است. طبق این بند تهیه ی این محتوا به صورت صرف جرم نیست و این عمل مقید و وابسته به توزیع یا تکثیر آن می باشد .

مجازاتی که قانون گذار برای موارد بند ب ، ج این قانون در نظر گرفته است ۲ تا ۵ سال حبس و ۱۰ سال محرومیت از حقوق اجتماعی می باشد .

طبق ماده ۴ قانون

نحوه ی مجازات اشخاصی که در امور سمعی بصری فعالیت غیر مجاز دارند. چنانچه فردی با سوءاستفاده از آثار مبتذل و مستهجن تهیه شده از دیگری وی را تهدید به افشا و انتشار آثار مزبور نماید .و از این طریق با وی زنا کند به مجازات زنای به عنف محکوم می شود. و چنانچه در ظاهر فرد تسلیم شده و بخاطر ترس از آبرو و غیره و رضایت ظاهری داشته باشد. باز هم در حکم زنای به عنف خواهد بود . ولی اگر عمل ارتکابی غیر از زنا و مشمول مجازات دیگری باشد همان مجازات بر وی جاری می شود .
برای طرح شکایت در این موارد می بایست با عنوان جبران ضرر زیان معنوی شکایت مطرح گردد . همینطور دادگاه صالح برای اقامه ی دعوا دادگاه انقلاب می باشد .

آیا میتوان به فیلم و عکسی که بطور مخفیانه گرفته شده در دادگاه استناد کرد؟

همانطور که اشاره شد فیلمبرداری یا تصویربرداری مخفیانه از افراد تنها در موارد فوق جرم میباشد. و صرف تصویربرداری از اشخاص جرم نیست و منع قانونی در خصوص استناد به آن در مراجع قضایی وجود ندارد.

مواردی که طبق قانون دلیل محسوب شده و قابل استناد در دادگاه می باشند اقرار ، سند ، شهادت ، سوگند و… می باشند که قاضی با استناد به آنها اقدام به صدور رای می کند. در کنار این دلایل ، امارات قضایی می توانند به کشف حقیقت کمک کرده و در علم قاضی موثر باشند.

اماره به اوضاع و احوالی گفته می شود که دلیل بر امری بوده و به علم قاضی بویژه در پرونده های کیفری کمک می کند. مثلا صدا و تصویر قانونا دلیل محسوب نمیشوند.  ولی ارائه آنها به عنوان اماره میتوانند ذهن قاضی را برای کشف حقیقت آماده کرده و در صدور رای موثر باشد. بنابراین می توان گفت فیلم و تصویر صرف نظر از اینکه با رضایت شخص بوده یا بصورت مخفیانه گرفته شده می تواند به عنوان اماره قضایی در دادسرا یا دادگاه ارائه شود ولی نمی تواند مستند صدور رای باشد چراکه فیلم و عکس دلیل نیست.

توجه داشته باشید درصورتیکه فیلمبرداری یا تصویربرداری مخفیانه از افراد و بدون رضایت شخص انجام شود و از این اقدام ضرری وارد شده یا موجب هتک حیثیت او شود قابل پیگیری قانونی می باشد.
برای کسب اطلاعات بیشتر در این خصوص با سارا وطن دوست وکیل پایه یک دادگستری ، در تماس باشید.

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.