قرار منع تعقیب چیست ؟ + نحوه اقدام

قرار منع تعقیب کیفری و حقوقی چیست ؟ احتمالا تا بحال واژه منع تعقیب به گوشتان خورده و یا در آرایی که از دادسرا صادر شده این عبارت را دیده اید . بسیاری از افراد معنی این واژه را نمیدانند و برایشان این سوال پیش می آید که منع تعقیب یعنی چه؟

با این مقاله همراه وکیل وطن دوست ، باشید تا با عبارت قرار منع تعقیب آشنا شوید.

برای درک بهتر عبارت قرار منع تعقیب آشنایی با واژه هایی نظیر بازپرس و قرار و انواع آن لازم می باشد که در ادامه به آن می پردازیم:

قرار منع تعقیب توسط بازپرس صادر می شود.

قرار منع تعقیب

بازپرس کیست؟

بـازپرس یک مقام قضایی در دادسرا است که فعالیت خود را در کنار دادستان انجام میدهد. بازپرس یا همان قاضی پرونده با توجه به دلایل و مدارکی که شاکی به پیوست شکوائیه به دادسرا تسلیم کرده است، تحقیقات خود را آغاز می‌کند.

تحقیقات شامل : شناسایی متهم، پیدا کردن مجرم، کشف جرم جنایت و دلایل وقوع آن و همچنین جلوگیری از بین رفتن دلایل اثبات جرم و غیره می باشد.

قرار چیست؟

قانون آیین دادرسی کیفری تعریفی از قرار ارائه نداده است. البته قانون گذار در ماده 299 قانون آیین دادرسی مدنی درباره حکم گفته است. چنانچه رأی دادگاه راجع به ماهیت دعوا و قاطع آن به طور جزیی یا کلی باشد. حکم و در غیر این صورت، قرار نامیده می شود بنابراین طبق این ماده باید گفت که قرار به رایی گفته می شود. که یک یا دو شرط مزبور را نداشته باشد.
با توجه به ماده فوق اگر تصمیم دادگاه دارای دو ویژگی باشد. آن تصمیم، حکم نامیده می‌شود در غیر اینصورت قرار است.
آن دو ویژگی عبارتند از؛

۱- آن تصمیم مربوط به ماهیت دعوا باشد

یعنی دادگاه، به اصل اختلاف و دعوای میان اشخاص، تصمیمی گرفته باشد. به عنوان مثال؛
علی در دادگاه، دعوایی اقامه کرده که مدعی می‌شود حسن به اتومبیل او صدمه زده است. حسن در مقابل می‌گوید که علی اصلاً مالک اتومبیل نیست تا بتواند خسارت وارد شده به آن را مطالبه کند. دادگاه در این مورد تصمیمی را که میگیرد مربوط به ماهیت دعوا یعنی صدمه به ماشین علی نیست. چون ماشین مال علی نیست و تصمیم دادگاه در این مورد قرار رد دعواست. زیرا ماهیت و اصل دعوا صدمه زدن به اتومبیل است نه اینکه مالک آن چه کسی است. و دادگاه بدون اینکه وارد ماهیت دعوا شود آن را رد میکند.

۲- قاطع دعوا باشد

برای مثال اگر قاضی به علت پیچیده بودن و تخصصی بودن دعوا، تصمیم میگیرد. که پرونده را برای حل بهتر به کارشناس بفرستد ، و نباید گفت که قاضی در مورد دعوا حکم صادر کرده است. در واقع پرونده از دادگاه خارج نشده بلکه دادگاه منتظر نظر کارشناس است تا موضوع را دوباره حل کند. و در این مورد نیز تصمیم دادگاه قرار کارشناسی است و این تصمیم قاطع و تمام کننده دعوا نیست.

قرارها دو نوع هستند

قرار مقدماتی

یعنی قرارهایی که پرونده را آماده تصمیم گیری و صدور رای می کنند. و این قرارها را قرار اعدادی نیز می نامند. ( قرار ارجاع به كارشناسی ، قرار بررسی اصالت سند و . . . از قبیل قرار های مقدماتی هستند. )

قرار های نهایی

قرار های هستند كه موجبات مختومه شدن پرونده را فراهم و منجر به بایگانی شدن پرونده یا ارسال آن به دادگاه می شود. درواقع قرار نهایی به قرارهایی گفته می‌شودبه نوعی موجب می شود دعوا از چرخه رسیدگی خارج شده یا از مرحله ای به مرحله دیگر انتقال یابد.

قرارهای نهایی دادسرا عبارتند از:

  1. قرارمنع تعقیب
  2. قـرار موقوفی تعقیب
  3. قرار بایگانی پرونده
  4. قرارتوقف تحقیقات
  5. قرارجلب به دادرسی

مفهوم عبارت قرار منع تعقیب چیست؟

صدور قرار منع تعقیب توسط بازپرس و یا دادیار به معنای این است که از نظر مرجع رسیدگی کننده دلایل کافی برای انتساب جرم وجود ندارد. و یا اصلا موضوعی که بابت آن شکایت مطرح گردیده است. بر طبق قوانین جرم تلقی نمی‌شود.

به عنوان مثال شخصی از دیگری به اتهام کلاهبرداری شکایت می‌کند. ولی نمی‌تواند آن را در دادسرا ثابت کند و برای بازپرس یا دادیار احراز می شود که هیچگونه تقلبی صورت نگرفته است. و یا دلیل و مدرک کافی جهت اثبات ادعای خود به دادسرا ارائه نمیدهد که در اینصورت قرار منع تعقیب صادر می شود.

قرار منع تعقیب در چه مواردی صادر می‌شود؟

۱- عمل ارتکابی جرم نیست:

یعنی عمل در قانون جرم نبوده و یا جرم انگاری نشده است. مثلا در آدم ربایی مشخص شود که بزه دیده بالغ و عاقل بوده و با تصمیم خود به همراه متهم رفته باشد.

۲- عمل مرتکب جرم است ولی دلایل کافی موجود نیست :

مثلاً قتلی صورت گرفته و مقتول هم موجود است اما تحقیقات نشان می دهد که متهم مرتکب این قتل نگردیده است.

قرار منع تعقیب توسط بازپرس یا دادیار شعبه صادر می شود و برای تائید نزد دادستان یا دادیار اظهارنظر ارسال می شود. چنانچه دادیار اظهارنظر با نظر بازپرس یا دادیار شعبه موافق باشد قرار را تائید و برای ابلاغ به متهم به شعبه ارجاع می دهد ولی در صورت اختلاف نظر حل اختلاف با دادگاه کیفری ۲ می باشد.

قرار منع تعقیب صادره از دادسرا ظرف ده روز قابل اعتراض در دادگاه می باشد درصورتی که دادگاه با قرار منع تعقیب صادره موافق باشد قرار را تایید میکند. ولی در مواردی که نظر دادگاه بر مجرمیت متهم باشد با نقض قرار منع تعقیب اقدام به صدور قرار جلب به دادرسی نموده و پرونده را برای تفهیم اتهام متهم به دادسرا ارجاع می دهد.

درصورتی که عمل ارتکابی جرم نبوده باشد و قرار منع تعقیب به این دلیل صادر شده باشد نمیتوان مجددا شخص را به همان اتهام تعقیب نمود. ولی در صورتی که صدور قرار منع تعقیب ناشی از عدم وجود دلایل کافی بوده باشد. در صورت وجود دلایل جدید می توان آن شخص را دوباره مورد تعقیب قرار داد.

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.