مجازات تکمیلی چیست ؟ و در چه شرایطی اعمال می شود ؟

مجازات تکمیلی در چه مواری اعمال می شود ؟ توضیحات تکمیلی در ادامه با وکیل سارا وطن دوست :

انواع مجازات ها

مجازاتها بطورکلی به سه دسته تقسیم می شوند:

۱) مجازاتهای اصلی :

مجازات هایی هستند که به طور خاص و مشخص در قوانین ما برای هر جرم تعیین شده اند.
جالب است بدانید مجازاتهای اصلی خود به ۴ دسته حدود ، قصاص ، دیات و تعزیرات تقسیم می شوند.

مجازات تکمیلی چیست ؟

حدود :

به مجازاتهایی گفته میشود که نوع و میزان آنها در شرع مقدس معین شده و قانونگذار نمی تواند آنها را تغییر دهد و قابل تخفیف و تبدیل توسط دادگاه نبوده و باید عینا اجرا شوند چراکه حدود (به استثنای حد قذف) حق الله بوده و در صورت اثبات قابل گذشت نیست مگر در صورت توبه.

قصاص :

یعنی مقابله به مثل چشم در برابر چشم گوش در برابر گوش جان در برابر جان . مجازات قصاص دو حالت دارد قصاص نفس و قصاص عضو که احکام خود را دارد.

توجه داشته باشید که اعدام و قصاص نفس با یکدیگر تفاوت دارند چراکه اعدام مجازات تعزیریست و ممکن است برای جرایم متعددی نظیر قاچاق مواد مخدر اعمال شود ولی قصاص نفس وقتی اجرا می شود که شخصی دیگری را به قتل رسانده باشد. حال شاید برایتان این پرسش به وجود بیاید کسی که در دفاع مشروع از خود باعث مرگ کسی شود آیا قصاص می شود؟

دیات :

در لغت به معنای خونبهاست و طبق ماده ۴۴۸ قانون مجازات اسلامی زمانیکه آسیب عمدی به جان یا عضو کسی وارد شود ومنفعت او به خطر افتد یا در مورد جنایات عمدی در مواردی که قصاص ندارد، دیه پرداخت می شود.

تعزیرات :

مجازاتهایی هستند در موارد نقض مقررات و نظامات دولتی اجرا می شوند که نوع، میزان و نحوه اعمال آنها توسط قانون تعیین شده و قابل تغییر است.

حال که با مجازات اصلی آشنا شدید به بحث اصلی خود یعنی مجازات تکمیلی می پردازیم :

2- مجازات های تکمیلی

هر عملی که در قانون برای آن مجازات تعیین شده باشد جرم است و برای هرجرمی یک یا چند مجازات به عنوان مجازات اصلی که در فوق اشاره شد در نظر گرفته شده است . گاهی با توجه به نوع و اوضاع و احوال جرم و همچنین شخصیت مرتکب دادگاه علاوه بر مجازاتهای اصلی حکم به مجـازات تکـمیلی نیز می دهد. حکم به مجـازات تکمیـلی اختیاری بوده و قاضی الزامی به آن ندارد.
مجازات تکمیلی ، مکمل مجازات اصلیست و در مواقعی که قاضی مجازات اصلی را کافی نداند با تجویز ماده ۲۳ قانون مجازات اسلامی و اصلاحیه آن طبق قانون کاهش مجازات حبس تعزیری در کنار مجازات اصلی مانند حبس حکم به مجازات تبعی خواهد داد.
مجازات تکمیلی در مورد کلیه جرایم مستوجب حد ، قصاص و تعزیر قابل اعمال بوده و در خصوص دیات اعمال نمی شود.

مجازاتهای تکمیلی شامل چه مواردیست؟

طبق ماده ۲۳ قانون مجازات اسلامی مجازاتهای تکمیلی به شرح ذیل است:

  1. اقامت اجباری در محل معین
  2. منع از اقامت در محل یا محل های معین
  3. منع از اشتغال به شغل، حرفه یا کار معین
  4. انفصال از خدمات دولتی و عمومی
  5. منع از رانندگی با وسایل نقلیه موتوری و یا تصدی وسایل موتوری
  6. منـع از داشتن دسته چک یا اصدار اسناد تجارتی
  7. منع از حمل سلاح
  8. مـنع از خروج اتباع ایران از کشور
  9. اخراج بیگانگان از کشور
  10. الزام به خدمات عمومی
  11. منع از عضویت در حزب ها، گروها و دسته های سیاسی و اجتماعی
  12. تو قیف وسایل ارتکاب جرم یا رسانه یا موسسه در ارتکاب جرم
  13. الزام به یادگیری حرفه، شغل یا کار معین
  14. الزام به تحصیل
  15. انتشار حکم محکومیت قطعی

دادگاه نمی تواند جز موارد اشاره شده در فوق به عنوان مجازات تکمیلی حکم دهد.

آیا مجازاتهای تکمیلی قابل تشدید است؟

هنگامی که فردی به یک یا چند مورد از مجازات های تکمیلی محکوم شده و از اجرای آن سرباز می زند به طور مثال از داشتن دسته چک یا حمل سلاح منع شده اما همچنان از آن استفاده می کند در این صورت مجازات تکمیلی تشدید و یا تبدیل خواهد شد.

مرتبه اول

در مرتبه اول اگر محکوم از انجام مجازات تکمیلی سرباز زند تا یک سوم مدت مجازات به آن افزوده می شود به طور مثال اگر شخصی به مدت یکسال از عضویت در حزب ها و دسته های سیاسی و اجتماعی منع شده باشد و در گزارشی به مرجع قضایی اطلاع داده شود که مجددا در آن گروهها عضو شده دادگاه تا یک سوم ، مدت مجـازات تکمیلـی را افزایش دهد.

مرتبه دوم

در مرتبه دوم باقی مدت محکومیت تکمیلی به حبس یا جزای نقدی درجه ۷ یا ۸ تبدیل خواهد شد.مثلا اگر شخصی به مدت دو سال به مکانی تبعید شده باشد و برای بار دوم قصد ترک آن محل را کند قاضی صادر کننده رای باقی مجازات را به جزای نقدی یا حبس تبدیل می کند و مجازات تکمیلی ادامه نخواهد یافت و با تصمیم دادگاه باید جزای نقدی پرداخت کند یا مدت حبس را تحمل کند.

حداکثر مدت مجازات تکمیلی دو سال است.

ممکن است مجازات تکمیلی با مجازات اصلی از یک نوع باشند مثلا مجازات اصلی جرمی انفصال از خدمات دولتی بوده و مجازات تکمیلی آن نیز انفصال از خدمات دولتی باشد در اینصورت فقط مجازات اصلی باید در حکم قید شود و مجازات تکمیلی اعمال نخواهد شد.

آیا مجازاتهای تکمیلی قابل تخفیف یا بخشش هستند؟

قانونگذار درصورت وجود سه شرط ذیل اعمال تخفیف مجازات یا لغو مجازات تکمیلی را پیش بینی کرده است:

  1. پیشنهاد قاضی اجرای احکام
  2. تحمل نیمی از مجازات تکمیلی
  3. احراز اصلاح مرتکب و اطمینان از عدم تکرار جرم

تخفیف یا لغو مجازات تکمیلی کاملا اختیاری بوده و بنا به صلاحدید دادگاه صادر کننده حکم است.

آیا مجازات تکمیلی قابل خرید است؟

خیر، و در صورت صلاحدید دادگاه حتما باید اجرا شود.

3- مجازاتهای تبعی

مجازاتهایی هستند که به صورت خودکار و اتوماتیک به مجرم تحمیل می شوند و نیازی به ذکر کردن در حکم ندارند.

مجازات تکمیلی و تبعی با یکدیگر شباهت ها و تفاوتهایی دارند که در ادامه به آن می پردازیم:

تفاوتها :

 

  1. اعمال مجازاتهای تکمیلی کاملا در اختیار دادگاه است مگر در موارد استثنایی، اما مجازاتهای تبعی در اختیار دادگاه نیست و طبق قانون و به صورت اتوماتیک بر مجرم تحمیل می شود.
  2. مجـازات تکمـیلی باید در رای دادگاه ذکر شود اما مجازات تبعی نیازی به ذکر در رای دادگاه ندارد.
  3. مـجازات تکمـیلی هم درمورد جرایم عمدی و هم غیرعمدی اعمال می شود اما مجازات تبعی تنها برای جرایم عمدیست.

شباهت ها:

هم مجازات تکمیلی و هم تبعی نسبت به شخص حقیقی اعمال می شود نه اشخاص حقوقی.

سخن پایانی : در این مقاله انواع مجازات را نام برده و مجازات تکمیلی را شرح دادیم . فراموش نکنیم برای اشخاص مجرم نیز فرصت جبران وجود دارد و می توان با کمک و تجربه یک وکیل متخصص از صدور یا اجرای حکم محکومیت کیفری نا متناسب با جرم و شخصیت مرتکب جلوگیری و از ظرفیتهای قانونی مختلف مانند مجازاتهای جایگزین حبس و تبدیل و تخفیف مجازات و… بهره مند شد .

برای کسب اطلاعات بیشتر با وکیل سارا وطن دوست – وکیل پایه یک دادگستری همراه باشید.

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.